Monday, January 27

‘पृथ्वीनारायण शाहलाई थुक्नेले इतिहास पढेकै छैन’

January 14, 2020 143

३० मंसिर, काठमाडौं । त्रिभुवन विश्वविद्यालय इतिहास विभागका प्रमुख प्रा. डा. शंकर थापा इतिहास अध्ययन, अनुसन्धानमा राज्यले पर्याप्त लगानी गर्नुपर्नेमा जोड दिन्छन् । पटना विश्वविद्यालयबाट ‘हिस्टोरीकल स्टडी अफ अग्ररियन रिलेसन्स इन नेपालः ओनर्स–कल्टिभेटर्स इन अ ट्रेडिस्नल एग्रिकल्चर’ शीर्षकमा विद्यावारिधी उनी इतिहासको महत्व नबुझ्दा सम्मान गर्नुपर्ने ऐतिहासिक पात्रकै अपमान भइरहेको बताउँछन् ।

लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयका डिन समेत रहिसकेका थापा पृथ्वीनारायण शाहले जुद्ध शमशेरले जति पनि महत्व नपाएको बताउँछन् । उनको प्रश्न छ– जर्मनीका विस्मार्कलाई एकीकरणकर्ता मान्ने अनि पृथ्वीनारायणलाई चाहिँ थुक्ने ?
इतिहासलाई महत्व नदिनेहरूकै बोलवाला रहेका कारण रामशाह पथबाट राष्ट्रिय संग्रहालय हटाएर न्यायाधीशहरुका लागि गाडी पार्किङ बनाउने निर्णय भएको उनको भनाइ छ । तर, हजारौं वर्ष पुराना प्रमाणहरू संग्रहित संग्रहालयलाई त्यहाँबाट सार्नै नहुनेमा उनको जोड छ ।

राष्ट्रिय संग्रहालय रहेको भवन भारतले बनाइदिएको हो । मित्रताको चिनो भएकाले पनि त्यसलाई भत्काउनु हुँदैन ।
इतिहास अध्ययन र यसको महत्वबारे प्रा.डा. थापासँग अनलाइनखबरले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंशः

सेमेस्टर प्रणाली सुरु भएपछि इतिहास विभागमा विद्यार्थी संख्या घट्छ भन्ने लागेको थियो, तर कक्षा विहान राखेपछि घटेनन् । अहिले एमएमा १६ र पिचएचडीमा पाँच विद्यार्थी छन् । बरु अघिल्ला वर्षहरुको तुलनामा इतिहास पढ्नेको संख्या बढ्दै गएको छ ।

पढाइ सकिएलगत्तै जागिर नपाइने, कमाइ गर्न नसकिने भएकाले इतिहासमा अरु विषयमा जस्तो आकर्षण हुँदैन । इतिहास पढेकाले पनि विश्वविद्यालय, लोकसेवा आयोगलगायतका ठाउँमा जागिर पाउँछन्, तर एकदमै न्यून । त्यसैले, तत्काल कमाउन नपर्ने र ज्ञान नै लिन खोज्नेहरूले मात्र इतिहासमा बढी रुचि देखाएको पाइन्छ ।

तर, इतिहास भनेको हाम्रो पहिचान हो । हामीले इतिहास बिर्स्यौं भने इतिहासले हामीलाई बिर्सन्छ । त्यसैले इतिहास भनेको नपढी नहुने विषय हो । इतिहास कसैले चाहँदैमा नामेट हुने विषय पनि होइन । कसैलाई मन परे पनि नपरे पनि राणाकाल वा पञ्चायतकाल थिएन भन्न सकिँदैन ।

अहिले कतिपय मान्छेहरू पृथ्वीनारायण शाहलाई थुकेर हिँड्छन् । थुकेर उनलाई के हुन्छ ? नेपाल एकीकरण गर्ने त उनै हुन् नि । कसैले माने पनि, नमाने पनि इतिहास भनेको इतिहास नै हो ।

Loading...

प्रतिकृया दिनुहोस्